Demeter en Persephone
een winterdepressie geschiedenis?
Toen ik een jaar of acht was, nu ben ik eenendertig, vond ik een schoolboek van mijn vader.
"Beknopt overzicht der Griekse mythologie" heettte het, en het is gedrukt in 1951. Ik heb het
indertijd stuk gelezen. Gelukkig is het bruine kaftpapier onverslijtbaar gebleken. In dit boekje
staat het verhaal van Demeter en Persephone. Met allebei voel ik mij als winterdepressiepatiënte zeer verwant. Ik zal proberen het verhaal na te vertellen. Het gaat zo:
Demeter is de zuster van Zeus, de oppergod. Ze is de godin van de landbouw, ze heeft de
mensen geleerd hun akkers te bebouwen en heeft de zwervenden aan orde en wet gewend.
Haar dochter heet Persephone.
Op een dag, in de tijd dat er nog geen seizoenen waren, is
Persephone bloemen gaan plukken op het eiland Sicilië. Ze verdwaalde van haar vriendinnen,
en werd geroofd door de god Pluton. Deze voerde haar mee naar zijn Schimmenrijk en verhief
haar tot zijn gemalin. Demeter zwierf over de aarde om haar dochter te vinden. Toen zij
uiteindelijk van de alziende zonnegod Helios hoorde wat er met haar dochter gebeurd was, was
zij ontroostbaar. Ze verwaarloosde de akkers en het koren, de gewassen verdorden en de
natuur stierf langzaam af.
Zeus vond dat het zo niet langer kon. Hij bepaalde dat Persephone
de ene helft van het jaar bij haar moeder op aarde zou zijn, en de andere helft van het jaar bij
haar echtgenoot in het Schimmenrijk. Sindsdien kent de aarde seizoenen. Als Persephone bij
haar moeder Demeter is, is deze gelukkig is en zaait en voedt ze. Als Persephone bij haar
echtgenoot is treurt moeder Demeter en verwaarloost ze de akkers en gewassen.
Dit behoeft denk ik voor mensen die bekend zijn met winterdepressie geen uitleg. Voor
anderen wil ik het nog even toelichten. Ik bén zoals Persephone: in de zomer en de lente op
aarde, en in de herfst en de winter in een soort Schimmenrijk. Maar ik voél me zoals Demeter:
in de lente en de zomer blij, en in de herfst en de winter verdrietig en tot niets in staat. Uit dit
verhaal zou je kunnen concluderen dat winterdepressie al heel lang bestaat. Demeter was
misschien wel de eerste patiënte.